Stosunki biznesowe i transakcje handlowe w dużej mierze oparte są na korespondencji wykorzystującej przestrzeń internetu. Przepisy prawne normują zawieranie kontraktów drogą elektroniczną. Przy zachowaniu określonych warunków stronie umowy przysługuje możliwość rezygnacji z porozumienia. Jakie skutki ma odstąpienie od umowy zawartej drogą elektroniczną?
- Umowa elektroniczna – jakie zasady?
- Co zrobić, aby odstąpić od umowy zawartej drogą elektroniczną?
- Jakie skutki pociąga za sobą odstąpienie od umowy elektronicznej?
Umowa elektroniczna – jakie zasady?
Wykorzystanie wirtualnej technologii umożliwia zawieranie umów w sieci. Elektroniczna forma czynności prawnej opisana została w przepisach kodeksu cywilnego, w myśl których oświadczenie woli złożone przez internet może być równoważne z oświadczeniem woli w formie pisemnej. Umowy elektroniczne wyjaśnia strona prawnika www.informaticalegis.com, gdzie w przystępny sposób opisane zostały warunki zawierania kontraktów online.
Umowa elektroniczna może zostać zawarta na kilka sposobów:
- poprzez wybór określonej oferty na stronie internetowej sprzedawcy
- za pośrednictwem korespondencji mailowej
- przez przekazanie umowy zapisanej na elektronicznym nośniku informacji
Warunkiem koniecznym do tego, aby umowa IT dochowała formy pisemnej, jest złożenie podpisu elektronicznego kwalifikowanego. Tego rodzaju weryfikacja gwarantuje, że oświadczenie pochodzi od konkretnej osoby i nie zostało zmienione po jego złożeniu.
Co zrobić, aby odstąpić od umowy zawartej drogą elektroniczną?
Regulacje prawne nie narzucają ściśle określonej formy odstąpienia od umowy zawartej drogą elektroniczną. Sposób dokonania rezygnacji z warunków porozumienia uzależniony jest od ustaleń pomiędzy stronami, chociaż ustawa wskazuje pewne minimalne standardy, które przedsiębiorca musi respektować.
W obrocie konsumenckim, transakcjach sprzedaży wysyłkowej wykorzystuje się zasady umowy zawieranej na odległość — prawo przewiduje tutaj szczególną ochronę konsumenta. Nawet jeśli zamówiony towar okazuje się pełnowartościowy, klient może zrezygnować z zakupu, formułując samodzielnie oświadczenie w tej kwestii lub korzystając z gotowego formularza udostępnionego przez sprzedawcę.
Obowiązki przedsiębiorcy wobec konsumenta
Przedsiębiorca świadczący tego rodzaju usługi ma obowiązek poinformowania klienta o prawie wypowiedzenia umowy, powinien też wskazać zasady zwrotu. Może zrobić to umieszczając stosowny formularz o odstąpieniu od umowy. Ważne, aby dokument był interaktywny i edytowalny, tak by klient mógł bez problemu wypełnić i przesłać formularz przedsiębiorcy, który jest zobligowany do potwierdzenia jego otrzymania.
Brak takiej informacji ze strony sprzedawcy wydłuża automatycznie termin, w którym konsument może skorzystać z prawa odstąpienia — standardowe 14 dni ulega wtedy przedłużeniu do 12 miesięcy.
Jakie skutki pociąga za sobą odstąpienie od umowy elektronicznej?
Przepisy wskazują, że klient zawierający umowę elektroniczną ze sprzedawcą ma prawo do odstąpienia od niej w terminie 14 dni kalendarzowych od chwili wejścia w posiadanie zakupów. W sytuacji, w której przedsiębiorca nie zamieścił w ofercie takiej informacji, termin ulega przedłużeniu do 12 miesięcy.
Sposób liczenia terminu
Punktem wyjścia dla liczenia terminu nie zawsze jest data zawarcia umowy. W praktyce najczęściej liczy się go od momentu fizycznego odbioru towaru przez konsumenta. Istotne, że jeśli towar dostarczany był konsumentowi partiami, czas liczony jest od dnia otrzymania ostatniej partii. W niektórych przypadkach termin liczony jest w odmienny sposób — np. w przypadku umowy elektronicznej dotyczącej zakupu treści cyfrowych termin liczony jest od dnia zawarcia umowy.
Konsekwencje prawne i finansowe
W sytuacji odstąpienia od umowy zawartej drogą elektroniczną umowa zostaje uznana za niezawartą, a koszty odesłania towaru ponosi konsument. Przedmiot transakcji powinien zostać zwrócony w niezmienionym stanie, co oznacza, że konsument może go tylko sprawdzić, ale nie używać w sposób wykraczający poza zwykłe zapoznanie się z produktem. Jeśli klient dokonał przedpłat, należą mu się od nich ustawowe odsetki, a przedsiębiorca zobowiązany jest zwrócić środki w ciągu 14 dni od otrzymania oświadczenia o odstąpieniu.
Konsument nie jest zobowiązany do złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy elektronicznej oraz do zwrotu przesłanego towaru w sytuacji, w której przedsiębiorca spełnił świadczenie bez uzyskania oświadczenia woli konsumenta. Przykładem może być przesłanie towaru, którego konsument nie zamawiał — w takiej sytuacji nie ma on żadnych obowiązków wobec sprzedawcy.