Ze znakami drogowymi zaznajomiony jest każdy kierowca. To one organizują ruch na drodze i ostrzegają przed potencjalnym niebezpieczeństwem. To również dzięki nim wiemy, kiedy mamy pierwszeństwo, oraz czy droga, w którą wjeżdżamy to przypadkiem nie ślepa uliczka. Jak by na to nie patrzeć, bez znaków drogowych bylibyśmy bezbronni.
- Kategorie oznakowania dróg
- Najczęściej spotykane oznaczenia na polskich drogach
- Wymagania techniczne dla producentów
Kategorie oznakowania dróg
Drogi i cała infrastruktura wokół nas pełna jest oznaczeń, na które na co dzień możemy nie zwracać specjalnej uwagi. Jednak kiedy wsiadamy w samochód, nasza percepcja zmienia się znacząco. Znaki drogowe stają się drogowskazami w dżungli, jaką bywają autostrady i trasy szybkiego ruchu.
Znaki dzielimy na poziome oraz pionowe. Te pierwsze to linie i napisy umieszczone na nawierzchni drogi, takie jak zakaz wyprzedzania czy nakaz stopu. Oznakowanie poziome obejmuje również przejścia dla pieszych, linie zatrzymania przed skrzyżowaniami oraz strzałki kierunkowe – wszystkie elementy malowane bezpośrednio na asfalcie lub betonie.
Znaki pionowe to natomiast wszystkie tarcze, które ustawiane są przy drogach, a które musimy znać, aby prowadzić samochód zgodnie z zasadami ruchu drogowego. Te znaki dzielą się na kategorie funkcjonalne:
- ostrzegawcze – informujące o zbliżającym się zagrożeniu (np. ostry zakręt, zwężenie jezdni)
- zakazu – ograniczające lub wyłączające określone manewry (zakaz postoju, zakaz zawracania)
- nakazu – określające obowiązujący kierunek jazdy lub sposób poruszania się
- informacyjne – wskazujące lokalizację obiektów użyteczności publicznej, parking, przejście podziemne
- kierunku – tablice z nazwami miejscowości i numerami dróg
- miejscowości – wyznaczające początek i koniec obszaru zabudowanego
Szacuje się, że dzisiaj mamy łącznie ponad 400 znaków motoryzacyjnych, i chodzi tutaj tylko o znaki pionowe. Liczba ta rośnie wraz z pojawianiem się nowych wyzwań w ruchu – znaków dla pojazdów elektrycznych, stref czystego transportu czy obszarów współdzielenia przestrzeni przez różne grupy użytkowników.
Najczęściej spotykane oznaczenia na polskich drogach
Tym bardziej odpowiedź na pytanie, jakie są najbardziej popularne znaki drogowe może być nieco kłopotliwa. Każdy, kto zdawał egzamin na prawo jazdy w ciągu ostatnich lat wie, że ilość znaków, jakich musi się nauczyć przyszły kierowca jest ogromna. Zazwyczaj jednak użytkowanie znaków sprowadza się do kilku najbardziej powszechnych oznaczeń na polskich drogach, gdyż nauczenie się na pamięć wszystkich jest nie lada wyczynem.
Według jednego z rankingów, najpopularniejsze znaki drogowe w Polsce to:
- znak stopu (B-20) – ośmiokątna tablica czerwona z białym napisem wymuszająca całkowite zatrzymanie pojazdu
- znak „ustąp pierwszeństwa” (A-7) – odwrócony trójkąt informujący o konieczności przepuszczenia pojazdów z drogi z pierwszeństwem
- droga z pierwszeństwem (D-1) – żółty romb wskazujący, że poruszamy się po drodze uprzywilejowanej
- koniec drogi z pierwszeństwem (D-2) – przekreślony żółty romb oznaczający utratę pierwszeństwa
- zakaz wjazdu (B-1) – biały prostokąt na czerwonym tle uniemożliwiający wjazd w danym kierunku
- droga rowerowa (C-13) – niebieski okrągły znak z białym symbolem roweru
- zakaz ruchu obustronnego (B-2) – biały krąg z czerwoną obwódką zakazujący wjazdu wszystkim pojazdom
Do tego zestawienia można dodać również znak ograniczenia prędkości (B-33), który występuje w dziesiątkach wariantów liczbowych, oraz znaki ostrzegające przed przejściem dla pieszych (A-16) i skrzyżowaniem (A-5). W miastach szczególnie często spotyka się także znaki strefy zamieszkania (D-40) oraz zakazu postoju (B-35 i B-36).
Wymagania techniczne dla producentów
Znaków drogowych jest wiele, ale na konkretną przestrzeń lub zasadę ruchu przypada tylko jeden znak danego rodzaju. Ważne jest więc, aby oznaczenia drogowe wykonane były z najwyższej jakości materiałów, które nie są podatne na korozję. Najczęściej wykorzystuje się aluminium lub blachy ocynkowane pokryte folią odblaskową klasy RA1, RA2 lub RA3 – w zależności od kategorii drogi i natężenia ruchu.
Istotna jest także odporność na czynniki atmosferyczne. Znaki muszą wytrzymać zarówno mrozy poniżej -20°C, jak i upały przekraczające +50°C (temperatura nagrzanej powierzchni). Również farba, jaką są malowane oznaczenia musi być wodoodporna i trwała, a właściwie współczesne znaki wykorzystują nie farbę, lecz specjalistyczne folie z mikrosferami szklanymi lub pryzmatycznymi zapewniającymi odblaskowość przez wiele lat eksploatacji.
Zasady, według których tworzone są znaki określa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego. Dokument odnosi się między innymi do dopuszczalnych wymiarów znaku drogowego (małe, normalne, duże, większe – w zależności od prędkości i kategorii drogi), wielkości liter na tabliczkach dodatkowych, odblaskowości mierzonej współczynnikiem R’ oraz odległości od siebie poszczególnych elementów graficznych.
W ustawie określone są również wszystkie zasady, według jakich znak drogowy powinien być zamontowany w przestrzeni – minimalna wysokość zawieszenia, odległość od krawędzi jezdni, kąt nachylenia tarczy względem osi drogi. Materiały, z których wykonuje się znaki są dosyć drogie – kompletny znak wraz ze słupkiem i fundamentem to koszt od kilkuset do nawet kilku tysięcy złotych. Dlatego niektórzy zarządcy dróg oraz firmy budowlane decydują się na wynajem znaków drogowych zamiast ich kupna – jest to jednak dobre rozwiązanie tylko w przypadku czasowych remontów, na przykład budowania nowych dróg czy przebudowy fragmentu jezdni. W sytuacjach długoterminowych zakup własnego zestawu oznakowania okazuje się bardziej opłacalny ekonomicznie.
