Gdzie obowiązuje zakaz palenia w Polsce? Gdzie można dostać mandat za palenie papierosów?

Przepisy dotyczące zakazu palenia zostały wprowadzone do polskiego prawa dnia 9 listopada 1995 roku w postaci Ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Akt został już wielokrotnie znowelizowany. Zrozumienie aktualnych regulacji jest niezbędne, ponieważ ich naruszenie wiąże się z konkretnymi sankcjami finansowymi.

Obszary objęte zakazem palenia wyrobów tytoniowych

Zasady dotyczące miejsc palenia wyrobów tytoniowych reguluje ustawa, jednak z powodu wprowadzania jej późniejszych nowelizacji wiele osób nie ma świadomości, jak wyglądają aktualne przepisy. Oto lista obszarów, w których obowiązuje zakaz palenia, wymienionych w art. 5 Dz.U.:

• zakłady lecznicze i obiekty, gdzie są udzielane świadczenia zdrowotne
• miejsca przeznaczone do zabaw dzieci
• uczelnie
• przystanki komunikacji publicznej
• obiekty kultury
• obiekty wypoczynku publicznego
• jednostki organizacyjne systemu oświaty oraz pomocy społecznej
• obiekty gastronomiczno-rozrywkowe
• środki transportu publicznego
• obiekty sportowe

Warto zauważyć, że zakaz obejmuje zarówno przestrzenie zamknięte jak i niektóre tereny zewnętrzne – przykładowo przystanki komunikacji miejskiej znajdujące się pod gołym niebem również wchodzą w zakres ograniczeń.

Ograniczenia podczas prowadzenia pojazdu

Wiele osób jest przyzwyczajona do palenia papierosów w czasie prowadzenia samochodu. Według art. 65 ust. 5 Ustawy Prawo o ruchu drogowym, w pewnych sytuacjach, kiedy przewozi się pojazdem inną osobę, zabronione jest palenie tytoniu w czasie jazdy. Wyjątkiem są kierowcy samochodów ciężarowych oraz osobowych przewożący pasażerów we własnym zakresie. Jednostki prowadzące taksówkę lub autobus, które transportują w tym momencie pasażerów, nie mogą palić podczas jazdy. Regulacja ta ma na celu ochronę osób korzystających z usług transportowych przed biernym paleniem w ograniczonej przestrzeni pojazdu.

Wysokość mandatu i konsekwencje finansowe

Z powodu wprowadzenia oraz stopniowego zaostrzania Ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych należy szczególnie zwracać uwagę na miejsca, w których palimy. Łatwo zapomnieć o zakazie, ponieważ niektóre tereny ulokowane są na wolnym powietrzu. Mandat za palenie papierosów może wynosić aż do 500 złotych.

Kwota sankcji może być dostosowana do konkretnej sytuacji – funkcjonariusze mają możliwość wymierzenia kary w przedziale od kilkudziesięciu do pięciuset złotych, biorąc pod uwagę okoliczności naruszenia zakazu. Szczególnie surowo traktowane są przypadki palenia w bezpośredniej bliskości dzieci, w placówkach oświatowych czy medycznych.

Odpowiedzialność zarządzających obiektami

Warto wiedzieć, że kary dotyczą również osób, które odpowiadają prawnie za budynek, gdzie został wprowadzony zakaz palenia. W przepisach jest mowa o tym, że właściciele lub osoby zarządzające takim obiektem są zobligowani do umieszczenia tabliczki, która informuje o zakazie panującym wewnątrz. Oznaczenie może być słowne lub graficzne.

Brak odpowiedniej informacji wizualnej lub werbalnej może skutkować nałożeniem kary także na administratora budynku, nawet jeśli to inna osoba naruszyła zakaz. Oznakowanie powinno być widoczne, czytelne i umieszczone w sposób umożliwiający zapoznanie się z nim przed wejściem do strefy objętej restrykcjami.

Regulacje dotyczące papierosów elektronicznych

Papierosy elektroniczne w ostatnim czasie stały się popularną alternatywą dla klasycznych wyrobów tytoniowych. Początkowo przepisy nie zawierały wzmianki na ich temat, dlatego były uważane przez wiele osób za wygodniejszą formę papierosa, którą można stosować w miejscach publicznych, takich jak uczelnie, przystanki lub szpitale. Były również często wybierane przez młodzież, ponieważ zakup e-papierosa był legalny także dla osób poniżej 18 roku życia.

Nowelizacja przepisów z 2016 roku

8 września 2016 roku ustawa dotycząca zakazu palenia została znowelizowana, a palenie papierosów elektrycznych dołączyło do wyrobów tytoniowych jako używka zakazana dla osób poniżej 18 roku życia. Od tej pory nie wolno z niej korzystać w miejscach publicznych wcześniej wymienionych w liście dotyczącej klasycznych papierosów.

Zmiana ta wyeliminowała lukę prawną i zrównała status e-papierosów z tradycyjnymi wyrobami tytoniowymi w kontekście ograniczeń przestrzennych. Dotyczy to zarówno urządzeń jednorazowych jak i wielokrotnego użytku, niezależnie od zawartości nikotyny w płynie do waporyzacji. Mandaty za używanie papierosów elektronicznych w niedozwolonych miejscach są wymierzane na tych samych zasadach co za palenie klasycznych papierosów – mogą sięgać 500 złotych.